Wihdatopia is geworteld in het besef dat de vluchtelingencrisis van de eenentwintigste eeuw een stedelijk probleem is. Steeds meer mensen vluchten naar de stad in plaats van het kamp. Deze nieuwe beweging leidt tot een nieuw wereldwijd fenomeen, vluchtsteden. Eén van deze vluchtsteden is Amman de hoofdstad van Jordanië. De huisvestingsopgave heeft zich hier verplaatst van een niemandsland naar de bestaande leefomgeving. Hoe gaat Amman om met deze nieuwe realiteit? Wihdatopia verkent de mogelijkheden of voor dit stedelijk vraagstuk een stedelijke oplossing kan worden gevonden. Het onderzoek verkent deze horizon aan de hand van een praktijkvoorbeeld uit de stad, het Palestijns vluchtelingenkamp Al-Wihdat. Een nederzetting met naar schatting 75.000 inwoners en meer dan 60 jaar na dato nog steeds ondersteund door internationale hulpverlening. Kamp en stad worden vaak gezien als twee verschillende entiteiten. De nieuwe realiteit van het vluchtelingenvraagstuk daagt ons uit deze vooringenomen juxtapositie achter ons te laten en op zoek te gaan naar de overeenkomsten tussen kamp en stad. Wihdatopia onderzoekt deze verbonden toekomst in drie onderdelen: empirisch onderzoek, ontwerp en reflectie.

Het empirisch onderzoek verkent de groei van het kamp in relatie tot de ontwikkeling van de stad en haar context. De observaties van Al-Wihdat’s historische ontwikkeling laten zien hoe het kamp van een uitzonderingspositie via een heterotopische tussenfase een symbiotische relatie met de stad Amman heeft ontwikkeld. Uit het vooronderzoek blijkt ook dat de afhankelijkheid en het isolement als gevolg van hulpverlening het kamp belemmeren om een volgende stap te maken in haar ontwikkeling. Na jaren van emancipatie is de vooruitgang gestagneerd. Door de aanwezigheid van het hulpverleningsinfuus en het gebrek aan centraal gezag zit de vluchtelingengemeenschap vast in tijd en ruimte. Op basis van een hypothetische ontwerpinterventie wordt deze uitzichtloze situatie doorbroken. De stedenbouwkundige ingreep is gebaseerd op twee bestuurlijke prikkels; het verbannen van internationale hulpverlening en verlenen van eigendomsrechten aan de bewoners die de grond al zo lang hebben bewoond. Het ontwerp bouwt voort op arabische principes uit een regionale planningstraditie. Het plan gaat uit van een onopgelost  ontwikkelingsperspectief. De strategische ingreep schept condities op basis waarvan het kamp organisch kan doorgroeien naar een inclusieve wijk. Een stadswijk met een architectuur en stedenbouw die een in potentie nieuwe set aan iconische afbeeldingen documenteert van een veel grotere relevantie en inhoud. De reflectie op het onderzoek toont aan dat vluchtelingenkampen onderdeel kunnen en moeten zijn van stedelijke ontwikkeling. Deze stelling wordt onderbouwd met een theorie die in verregaande mate ontleend is aan de ontwikkelingslogica van Al-Wihdat’s transformatie van kamp naar stad. Dit biedt uitzicht op een nieuwe norm voor het hulpverleningsvraagstuk als stedelijk probleem. Want deze vluchtsteden zijn namelijk de plaatsen waar een volgende generatie geboren zal worden, of waar de volgende grote explosie van geweld zal plaatsvinden. Door de stedelijke problematiek van vluchtelingenopvang onder ogen te zien, kan dit vraagstuk onderdeel worden van een narratief over steden van de toekomst wereldwijd. Onze kennis, vermogen en bereidheid om in deze plekken te investeren zal het verschil maken. 

Nominatie archiprix

Ook werkgever MUST is trots op Bram’s nominatie voor de Meester én Archiprix.

Maak kans op € 2.500!!

Wil je net als het Dakdorpen Collectief, Merel Pit en Tim Peeters een bijdrage van € 2.500 ontvangen om jouw project te realiseren? Kijk dan snel naar onze criteria en dien je aanvraag in vóór 31 maart 2020!

Column Q3 2019 Mevr De Architect

Mevrouw De Architect voor A.zine We kennen Merel Pit natuurlijk al veel langer als begenadigd schrijver en architectuurjournalist. Voor De Meester 2016 heeft ze als jurylid deelgenomen samen met Fritz van Dongen, Arjan Knoester en Hans Lensvelt. Het was een...

Column Q2 2019 Hongkong

De luxe van de romantiek Hongkong is een regio die al zo’n 5000 jaar wordt bevolkt. De recente geschiedenis begint echter met het feit dat de Britse Oost-Indische compagnie de plaats Aberdeen op het eiland Hong Kong in 1821 in gebruik neemt als intensieve uitvalsbasis...

Column Q1 2019 Dakdorpen

Iets moois is ook wat waard In de 19e eeuw, wanneer er voor het eerst grote appartementencomplexen gebouwd werden, zijn de personeelsvertrekken vaak gesitueerd op de zolders of de daken van de woningen. In de Europese en sommige Amerikaanse steden zoals Parijs,...

Citylab aanvraag gehonoreerd!

De aanvraag van het Dakdorppen Collectief om een pilot project te creëren is gehonoreerd. Niet alleen staan ze op de cover van het juryrapport, ook krijgen ze vanuit Citylab010 140.000 euro subsidie om hun droom realiteit te maken.

Terugblik op de Avond van de Meester

We kunnen terugkijken op een fantastische Avond van De Meester 2019 met het thema
Utopie versus Realisme met als winnaar Ruud van Leeuwen.