Winnaars kwartaal 3 2015

 

 

Winnaars kwartaal 3 2015 Architectenbureau TomDavid en Jaime Levinas

Architectenbureau TomDavid

Denken

Het was 1983 dat de Frans-Zwitserse architect Bernard Tsumi de prijsvraag won voor het nieuwe Parc de la Villette: de herinrichting van Les Abbattoirs, het slaghuisterrein in Parijs. Tsumi maakte gebruik van het door de filosoof Jaques Derrida ontwikkelde deconstructivisme als inspiratiebron. Deze stroming ging er van uit dat de wereld niet zo overzichtelijk en geordend was als het modernisme ons liet geloven en probeerde houvast te bieden in de verwarring en onvoorspelbaarheid van de dagelijkse realiteit. Het was de tijd waarin ook de chaostheorie, de theorie van het effect van exponentieel toenemende onzekerheid, grote populariteit verwierf. Het is de theorie waarin op wiskundige grondslag verklaard wordt dat elke input effect heeft op alles waarbij zelfs het handelen van de kleinste wezens van grote invloed kan zijn. Eduard Norton Lorenz verbeeldde de theorie met het ‘vlindereffect’, waarbij de invloed van een opstijgende vlinder in Brazilië een orkaan veroorzaakt in Texas. De veilige orde van de vijftiger jaren van de twintigste eeuw werd hiermee als maatschappelijk model verruild voor de acceptatie van de oncontroleerbare alomvattende chaos.

lees meer

Jaime Levinas

Aandacht voor de leegte

Weinig wat door mensenhanden wordt gemaakt is zo statisch als een gebouw, is zo star en onbeweeglijk, vast verbonden met de grond waarop het staat. Weinig wat door mensenhanden is gemaakt reageert zo langzaam op de wensen en ontwikkelingen van de maatschappij als een gebouw. In eerste plaats een schuilplaats en daarna een drager van de identiteit van de gebruiker, de bezoeker, de stad, kan een gebouw slechts reageren op veranderingen door middel van de hand van meer of minder professionele ontwerpers of door verval en sloop. Leegstand is het vacuüm wat zich in alle gevallen bevindt tussen hergebruik en sloop. Er zijn altijd periodes van leegstand geweest en meestal zijn hier duidelijke en sociaal economische aanwijsbare redenen voor. Ook nu is de grote economische crisis waar we al enige tijd in verkeren de directe oorzaak van de leegstand. Maar anders dan eerder kan men wel de vraag stellen of het werkelijk zo is dat de gebouwen die nu leeg staan bij het aantrekken van de markt hun oude functie weer kunnen vervullen? Of is het zo dat er behoefte is aan andere, aan nieuwe of zelfs minder ruimte? Hoe weten we wat de kwaliteit is van gebouwen voor een nieuwe maatschappelijke behoefte die we nog niet of onvoldoende kennen? Hoe kennen we uberhaupt de kwaliteit van de lege gebouwen? Is bezoeken genoeg, is kijken genoeg? Of kunnen we ook voelen of luisteren? Het zijn serieuze vragen over het herijken van een aantal basis begrippen uit het architectonisch vakgebied die grappig genoeg gesteld worden door een groep jonge kunstenaars aangevoerd door een jonge cineast en een musicus.

lees meer