Wihdatopia is geworteld in het besef dat de vluchtelingencrisis van de eenentwintigste eeuw een stedelijk probleem is. Steeds meer mensen vluchten naar de stad in plaats van het kamp. Deze nieuwe beweging leidt tot een nieuw wereldwijd fenomeen, vluchtsteden. Eén van deze vluchtsteden is Amman de hoofdstad van Jordanië. De huisvestingsopgave heeft zich hier verplaatst van een niemandsland naar de bestaande leefomgeving. Hoe gaat Amman om met deze nieuwe realiteit? Wihdatopia verkent de mogelijkheden of voor dit stedelijk vraagstuk een stedelijke oplossing kan worden gevonden. Het onderzoek verkent deze horizon aan de hand van een praktijkvoorbeeld uit de stad, het Palestijns vluchtelingenkamp Al-Wihdat. Een nederzetting met naar schatting 75.000 inwoners en meer dan 60 jaar na dato nog steeds ondersteund door internationale hulpverlening. Kamp en stad worden vaak gezien als twee verschillende entiteiten. De nieuwe realiteit van het vluchtelingenvraagstuk daagt ons uit deze vooringenomen juxtapositie achter ons te laten en op zoek te gaan naar de overeenkomsten tussen kamp en stad. Wihdatopia onderzoekt deze verbonden toekomst in drie onderdelen: empirisch onderzoek, ontwerp en reflectie.

Het empirisch onderzoek verkent de groei van het kamp in relatie tot de ontwikkeling van de stad en haar context. De observaties van Al-Wihdat’s historische ontwikkeling laten zien hoe het kamp van een uitzonderingspositie via een heterotopische tussenfase een symbiotische relatie met de stad Amman heeft ontwikkeld. Uit het vooronderzoek blijkt ook dat de afhankelijkheid en het isolement als gevolg van hulpverlening het kamp belemmeren om een volgende stap te maken in haar ontwikkeling. Na jaren van emancipatie is de vooruitgang gestagneerd. Door de aanwezigheid van het hulpverleningsinfuus en het gebrek aan centraal gezag zit de vluchtelingengemeenschap vast in tijd en ruimte. Op basis van een hypothetische ontwerpinterventie wordt deze uitzichtloze situatie doorbroken. De stedenbouwkundige ingreep is gebaseerd op twee bestuurlijke prikkels; het verbannen van internationale hulpverlening en verlenen van eigendomsrechten aan de bewoners die de grond al zo lang hebben bewoond. Het ontwerp bouwt voort op arabische principes uit een regionale planningstraditie. Het plan gaat uit van een onopgelost  ontwikkelingsperspectief. De strategische ingreep schept condities op basis waarvan het kamp organisch kan doorgroeien naar een inclusieve wijk. Een stadswijk met een architectuur en stedenbouw die een in potentie nieuwe set aan iconische afbeeldingen documenteert van een veel grotere relevantie en inhoud. De reflectie op het onderzoek toont aan dat vluchtelingenkampen onderdeel kunnen en moeten zijn van stedelijke ontwikkeling. Deze stelling wordt onderbouwd met een theorie die in verregaande mate ontleend is aan de ontwikkelingslogica van Al-Wihdat’s transformatie van kamp naar stad. Dit biedt uitzicht op een nieuwe norm voor het hulpverleningsvraagstuk als stedelijk probleem. Want deze vluchtsteden zijn namelijk de plaatsen waar een volgende generatie geboren zal worden, of waar de volgende grote explosie van geweld zal plaatsvinden. Door de stedelijke problematiek van vluchtelingenopvang onder ogen te zien, kan dit vraagstuk onderdeel worden van een narratief over steden van de toekomst wereldwijd. Onze kennis, vermogen en bereidheid om in deze plekken te investeren zal het verschil maken. 

Nominatie archiprix

Ook werkgever MUST is trots op Bram’s nominatie voor de Meester én Archiprix.

ACHS 2020: Futures Association of Critical Heritage Studies 5th Biennial Conference

Ankie Petersen, winnaar van de 1e kwartaalbijdrage 2018, attendeerde ons op deze interessante conferentie over erfgoed. ACHS 2020: FuturesAssociation of Critical Heritage Studies 5th Biennial Conference University College London, UK26th August-30th August 2020...

Inspired to realise your own masterplan? Submit for €2.500

Heb je ideeën over Rotterdam en haar stedelijke transformatie? Kun je subsidie gebruiken om je project, onderzoek of idee te realiseren? We zijn erg benieuwd en ontvangen tot zondag 30 juni de aanvragen voor kwartaal drie. Dus aarzel niet en pak je kans om voor €2.500...

Save the date: Day of Architecture and Construction 2019

Aankomende zaterdag 15 juni 2019, zal KAAN Architecten participeren in zowel de …

TALKS ABOUT ARCHITECTURE [SOLD OUT]

Rotterdam architectuur maand VRIJDAG, 14 JUNI 2019 Ze zijn eindelijk terug! TALKS about architecture is hét podium voor opkomende architecten. Hiervoor worden internationale gasten uitgenodigd om te spreken over hun ontwerppraktijk. Tijdens deze avond staat...

Rotterdamse Architectuur Maand: Het Dakdorpen Collectief op 27 mei 2019

Van 31 mei tot en met 2 juni kun je met een zipline over de Coolsingel in Rotterdam roetsjen. Wie durft reist in een paar seconden van het dak van warenhuis De Bijenkorf naar het World Trade Center. Het is één van de activiteiten die aankomend dagen te doen zijn in...

Follow-up: Bram’s antwoord

De jury van de Meester 2018: "Bram stelt met zijn vraag aan de orde, wat nu precies de rol van de stedenbouwkundige zou kunnen zijn, in een complexe situatie waar geen sprake is van sturing door een vorm van centraal gezag. De jury geeft met de prijs de opdracht aan...