Wihdatopia is geworteld in het besef dat de vluchtelingencrisis van de eenentwintigste eeuw een stedelijk probleem is. Steeds meer mensen vluchten naar de stad in plaats van het kamp. Deze nieuwe beweging leidt tot een nieuw wereldwijd fenomeen, vluchtsteden. Eén van deze vluchtsteden is Amman de hoofdstad van Jordanië. De huisvestingsopgave heeft zich hier verplaatst van een niemandsland naar de bestaande leefomgeving. Hoe gaat Amman om met deze nieuwe realiteit? Wihdatopia verkent de mogelijkheden of voor dit stedelijk vraagstuk een stedelijke oplossing kan worden gevonden. Het onderzoek verkent deze horizon aan de hand van een praktijkvoorbeeld uit de stad, het Palestijns vluchtelingenkamp Al-Wihdat. Een nederzetting met naar schatting 75.000 inwoners en meer dan 60 jaar na dato nog steeds ondersteund door internationale hulpverlening. Kamp en stad worden vaak gezien als twee verschillende entiteiten. De nieuwe realiteit van het vluchtelingenvraagstuk daagt ons uit deze vooringenomen juxtapositie achter ons te laten en op zoek te gaan naar de overeenkomsten tussen kamp en stad. Wihdatopia onderzoekt deze verbonden toekomst in drie onderdelen: empirisch onderzoek, ontwerp en reflectie.

Het empirisch onderzoek verkent de groei van het kamp in relatie tot de ontwikkeling van de stad en haar context. De observaties van Al-Wihdat’s historische ontwikkeling laten zien hoe het kamp van een uitzonderingspositie via een heterotopische tussenfase een symbiotische relatie met de stad Amman heeft ontwikkeld. Uit het vooronderzoek blijkt ook dat de afhankelijkheid en het isolement als gevolg van hulpverlening het kamp belemmeren om een volgende stap te maken in haar ontwikkeling. Na jaren van emancipatie is de vooruitgang gestagneerd. Door de aanwezigheid van het hulpverleningsinfuus en het gebrek aan centraal gezag zit de vluchtelingengemeenschap vast in tijd en ruimte. Op basis van een hypothetische ontwerpinterventie wordt deze uitzichtloze situatie doorbroken. De stedenbouwkundige ingreep is gebaseerd op twee bestuurlijke prikkels; het verbannen van internationale hulpverlening en verlenen van eigendomsrechten aan de bewoners die de grond al zo lang hebben bewoond. Het ontwerp bouwt voort op arabische principes uit een regionale planningstraditie. Het plan gaat uit van een onopgelost  ontwikkelingsperspectief. De strategische ingreep schept condities op basis waarvan het kamp organisch kan doorgroeien naar een inclusieve wijk. Een stadswijk met een architectuur en stedenbouw die een in potentie nieuwe set aan iconische afbeeldingen documenteert van een veel grotere relevantie en inhoud. De reflectie op het onderzoek toont aan dat vluchtelingenkampen onderdeel kunnen en moeten zijn van stedelijke ontwikkeling. Deze stelling wordt onderbouwd met een theorie die in verregaande mate ontleend is aan de ontwikkelingslogica van Al-Wihdat’s transformatie van kamp naar stad. Dit biedt uitzicht op een nieuwe norm voor het hulpverleningsvraagstuk als stedelijk probleem. Want deze vluchtsteden zijn namelijk de plaatsen waar een volgende generatie geboren zal worden, of waar de volgende grote explosie van geweld zal plaatsvinden. Door de stedelijke problematiek van vluchtelingenopvang onder ogen te zien, kan dit vraagstuk onderdeel worden van een narratief over steden van de toekomst wereldwijd. Onze kennis, vermogen en bereidheid om in deze plekken te investeren zal het verschil maken. 

Nominatie archiprix

Ook werkgever MUST is trots op Bram’s nominatie voor de Meester én Archiprix.

Dakdorpen Collectief eerste kwartaalwinnaar 2019

Met veel plezier kondigen wij aan dat de winnaar van het eerste kwartaal van 2019 bekend is. Met een fantastisch plan heeft het Dakdorpen Collectief zich weten te onderscheiden van andere kwalitatief hoogwaardige aanvragen. Onderstaand licht het collectief toe hoe ze...

Het beroep van architect

 Architectuur draagt de titel master of the arts, maar in Nederland heeft het beroep voor zo lang ik me kan herinneren een dualistische houding tegenover deze aanhef. Wil het beroep onderdeel zijn van de kunsten, de techniek of is de architect een ondernemer?...

BEP Made Easy vierde kwartaalwinnaar 2018

Vierde kwartaalwinnaar 2018 The Architectural Creative Community ondersteunt jonge architecten om hun carrière te versnellen. De non-profit startup wil een all-inclusive aanbieder zijn van BEP-masterclasses gericht op internationale en Nederlandse studenten. "Onze...

Last but not least: Master among Masters

Zoals we je eerder beloofden: meer van de Meester 2018! Een terugblik op de onvergetelijke avond met foto's, het hele juryrapport, maar ook een exclusief interview met de high rising Dikkie Scipio. Lees meer.  

“Jonge mensen met frisse nieuwe ideeën zijn de levensader van ons bureau.”

Dit jaar leerde ik Dikkie kennen toen ik per ongeluk terecht kwam in een bestuursbaantje. Als founding partner van een van Nederlands snelgroeiende architectenbureaus van het moment, bracht Dikkie een expertise aan tafel, waar je u tegen zegt.Niet over architectuur –...

Leer van de Belgen: investeer in jong architectuurtalent

Ervarenheid gaat tegenwoordig boven creativiteit, merkt Marjolein van Eig op in deze NRC-opinie. En dat gaat ten koste van de kwaliteit van ontwerpen.