Met veel plezier kondigen wij aan dat de winnaar van het eerste kwartaal van 2019 bekend is. Met een fantastisch plan heeft het Dakdorpen Collectief zich weten te onderscheiden van andere kwalitatief hoogwaardige aanvragen. Onderstaand licht het collectief toe hoe ze duurzaam het plan tot realisatie willen brengen.

 

Dakdorpen

De uitdaging
Door het steeds toenemende aantal stadsbewoners is het verdichten van de stad en daarmee efficiënt gebruik van beschikbare ruimte een cruciale stap. De 2000 voetbalvelden aan leegstaand dakoppervlak van de Maasstad lijken zich hiervoor goed te lenen.

Tegelijkertijd kampen steden zoals Rotterdam echter met een scala aan milieuproblemen door het weinige groen en de grote hoeveelheid verhard oppervlak. Voorbeelden van milieuproblemen zijn overstromende riolen bij regenval, opwarming van de stad bij zonneschijn en een onder druk staande ecologie. Dit alles gaat gepaard met onontkoombare luchtvervuiling.
Daarom is er een behoefte om deze daken te vergroenen. Groendaken zorgen voor buffering van het regenwater wat de zwaar belaste riolen ten goede komt, ze verminderen luchtvervuiling en reduceren stedelijke hittestress. De biodiversiteit die steeds vaker hun toevlucht zoekt in de stedelijke omgeving, wordt door deze groene stepping stones in de binnenstad ook ondersteund. Groene daken zijn echter niet goedkoop, en hoe goed de oplossing ook is, de aanleg verloopt tergend langzaam. Dat komt doordat niemand direct geniet van de baten en de investering zich ook slechts zeer langzaam  terug betaald. 

 

Het concept
Ons idee is simpel, wanneer er op momenteel ongebruikte daken kleine duurzame woningen en verblijfsruimten worden gebouwd, is de businesscase van groendaken opeens heel anders door de inkomsten van verhuur of koop van de ruimtes. Daarnaast wordt er in het centrum verdicht met woningbouw, wat de druk op de woningmarkt verlicht en steden compacter maakt.
Als we beginnen met kleine pilots kunnen dakpioniers in kaart brengen wat een specifiek dak aankan en nodig heeft. In sommige buurten is waterberging meer van belang en op andere plekken is luchtvervuiling een groter probleem. Daarnaast kunnen deze daken ook een sociale pilaar van een buurt worden, door de functionele daken en het proces van transformatie ook regelmatig openbaar toegankelijk te maken; bijvoorbeeld door middel van excursies voor scholen of een bijen-workshop.
Zo worden onzichtbare milieu problemen zichtbaar én tastbaar. Een dergelijk ‘dakdorp’ is dus zowel financieel, sociaal en ecologisch vlak een echte win-win-win situatie.

Het onderzoek
Om dit mogelijk te maken gaan we onderzoek doen naar drie aspecten. Ten eerste gaan we technisch, juridisch en financieel onderzoek doen door experts te interviewen, analyses te laten doen en zelf berekeningen te doen. Daarnaast gaan we ‘ervaringsonderzoek’ doen naar het wonen op daken door te experimenteren met bewoning van een dak. Ten derde gaan we omgevingsfactoren in kaart brengen, zoals het klimaat, geluiden en de reacties van betrokkenen en omwonenden. Voor deze onderzoeken hebben we een ‘onderzoeksdak’ gevonden waar we aan de slag kunnen. Het dak van de creatieve broedplaats De Kroon op de rand van Schiemond en Delfshaven. Zij hebben het gebouw al vol innovatieve huurders, tevens is er programma op de binnenplaats, maar ze zouden ook graag hun dak beter benutten.
Al deze onderzoeken dienen samen als input voor een ontwerpende studie naar een nieuwe woningtypologie; de Dakwoning. Nieuwe condities vragen om nieuwe vormen.

Dit onderzoek wordt uitgevoerd door een collectief bestaande uit vijf enthousiaste jonge mensen. Als collectief werken we intensief samen, gedreven door gedeelde passies. Onze specialismen vullen elkaar aan en we leren ontzettend veel van elkaar. We willen dit versterken door ook uitvoerend samen te werken. Voor Renée, de bewoner van het Dakdorp Lab, is onderzoek ook een dagelijkse bezigheid, onder andere door het bijhouden van een dak-dagboek. Naast het coördineren en uitvoeren van het onderzoek, is voor ons het delen van onze lessen en bevindingen cruciaal, omdat we hiermee willen bijdragen aan een stadsbrede verandering in het gebruik van daken. Daarom steken we ook tijd in het vastleggen en communiceren van ons project, zowel via digitale media als met publicaties in geprinte media.
Aan het eind van dit project delen we een concept-ontwerp van een dakwoning en een eerste conceptversie van een handboek voor het realiseren van Dakdorpen. We kijken er naar uit om dit streven met steun van de Fleur Groenendijk Foundation waar te maken.

Laurens van der Wal

Laurens van der Wal

Ontwerper // Walden

Renée Rooijmans

Renée Rooijmans

Stadsantropoloog // Stipo

Wessel de Jong

Wessel de Jong

Architect

Het Dakdorpen Collectief

Lena van der Wal

Lena van der Wal

Masterstudent real estate

Sebastiaan van Kints

Sebastiaan van Kints

Ontwerper / biofiel

Partners